cất miệng

Anh ấy ngồi im lặng suốt buổi, mãi mới cất miệng phát biểu.

Định nghĩa

1. Thành ngữ (Động từ):
   • Bắt đầu nói, mở miệng ra để nói: Hành động bắt đầu phát ra lời nói, thường dùng để chỉ việc lên tiếng trong một tình huống cụ thể.
   • (Thông tục) Mở miệng ra (để nói): Cách nói thông tục, đôi khi mang sắc thái không hay, chỉ việc ai đó nói ra điều gì.

Ví dụ sử dụng

• Thành ngữ (Động từ):
  • Anh ấy ngồi im lặng suốt buổi, mãi mới cất miệng phát biểu. (Anh ấy ngồi im lặng suốt buổi, mãi mới mở miệng ra phát biểu.)
  • Mỗi lần cất miệng là nó lại kể chuyện buồn. (Mỗi lần mở miệng ra là nó lại kể chuyện buồn.)
  • Không ai dám cất miệng chất vấn ông chủ trong cuộc họp. (Không ai dám lên tiếng chất vấn ông chủ trong cuộc họp.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "cất miệng" với sắc thái tiêu cực: Thường dùng khi người nói cảm thấy lời nói được thốt ra là không cần thiết, vô duyên, hoặc chỉ toàn là những điều không hay.
  • Cất miệng là ông ta chửi. (Hễ mở miệng ra là ông ta chửi.)
  • Đừng có cất miệng ra là phàn nàn nữa! (Đừng có mở miệng ra là phàn nàn nữa!)

Biến thể và từ gần giống

• Mở miệng: Có nghĩa tương tự "cất miệng" nhưng ít mang sắc thái thông tục hoặc tiêu cực hơn, thường trung tính.
  • Cậu bé nhút nhát không dám mở miệng chào.
• Lên tiếng: Nhấn mạnh hành động phát biểu ý kiến, bày tỏ quan điểm, thường trong bối cảnh cần sự can đảm hoặc trách nhiệm.
  • Cô ấy đã dũng cảm lên tiếng bảo vệ đồng nghiệp.

Từ đồng nghĩa

• Thốt lời: (Trang trọng/Văn chương) Nói ra, thốt ra lời nói.
• Cất lời: (Trang trọng/Văn chương) Bắt đầu nói, thường dùng trong ngữ cảnh trang trọng hơn "cất miệng".

Các cụm từ liên quan

• Cất công: Bỏ công sức ra làm việc gì đó.
  • Anh ấy đã cất công tìm hiểu rất kỹ.
• Cất bước: Bắt đầu bước đi, lên đường.
  • Chàng trai cất bước ra đi.

Thành ngữ liên quan

• Cất miệng mắc quai: (Thành ngữ) Ý chỉ việc vừa mở miệng nói đã bị người khác bắt bẻ, phản đối ngay, khiến không nói được nữa.
  • Tôi định góp ý nhưng sợ cất miệng mắc quai nên thôi.